Varis Ameliyatı Sonrası İyileşme: İlk İki Hafta

Günümüzde varis tedavisinde lazer, radyofrekans ve köpük gibi kapalı yöntemler yaygın olarak
kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden sonra çoğu hasta kısa sürede günlük yaşamına döner. Yine de
varis ameliyatı sonrası ilk iki hafta, iyileşmenin doğru ilerlemesi için önemlidir.
Bu yazıda bu dönemde nelerin normal olduğunu ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Hangi yöntem uygulandı?

Varis tedavisinde kullanılan yöntemler, iyileşme sürecini bir miktar etkiler:

• Lazer ve radyofrekans: Yetersiz çalışan toplardamarın içine ince bir kateter
  yerleştirilir ve damar ısı ile kapatılır. Genellikle lokal anestezi ile yapılır.
• Köpük skleroterapi: Damarın içine özel bir köpük verilerek damar kapatılır.
• Yapıştırıcı ile kapatma: Damar, tıbbi bir yapıştırıcıyla içeriden kapatılır.
• Küçük kesilerle varis çıkarma: Yüzeydeki kıvrımlı varisler küçük deliklerden
  çıkarılır.
• Klasik cerrahi: Günümüzde daha seyrek uygulanır; iyileşme biraz daha uzun sürebilir.

Size hangi yöntemin uygulandığını ve buna özel önerileri taburcu olurken öğrenin.

İlk gün

• İşlemden sonra kısa bir süre yürümeniz istenir. Erken yürüyüş, pıhtı riskini azaltır.
• Bacakta bandaj ya da bası çorabı bulunur.
• Lokal anestezinin etkisi geçtikçe hafif sızı ve gerginlik hissedilebilir.
• Eve dönüşte araç kullanmak yerine bir yakınınızın size eşlik etmesi önerilir.

Varis lazer sonrası ilk hafta

Bu dönemde vücut, kapatılan damarı yavaş yavaş emmeye başlar. Şunlar sık görülür ve çoğu zaman
normaldir:

• Morarma: Özellikle kesi ya da iğne yerlerinde ve damar boyunca. Birkaç haftada
  solar.
• Gerginlik ve çekilme hissi: Kapatılan damar boyunca, bazen birkaç gün sonra
  artarak hissedilebilir.
• Sertlik: Damarın seyri boyunca elle hissedilen hafif sertlik.
• Hafif şişlik: Özellikle ayak bileğinde.
• Uyuşukluk: Bazı hastalarda damarın yakınındaki küçük sinirlerin etkilenmesine
  bağlı; çoğu zaman zamanla geçer.

Bu haftada yapılması gerekenler

• Düzenli yürüyün: Gün içinde birkaç kez kısa yürüyüşler yapın.
• Uzun süre hareketsiz kalmayın: Uzun süre ayakta dikilmekten ve oturmaktan
  kaçının.
• Otururken bacağınızı yükseltin.
• Çorabınızı önerildiği gibi giyin.
• Ağrı kesici: Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi kullanın.

Varis ameliyatı sonrası çorap

Bası çorabı, kapatılan damarın çevresindeki şişliği ve morarmayı azaltır ve rahatlık sağlar. Çorabın
ne kadar süre giyileceği uygulanan yönteme ve hekimin tercihine göre değişir. İlk günlerde gece de
giyilmesi istenebilir; sonraki günlerde yalnızca gündüz kullanım önerilebilir. Doğru çorap seçimi ve
giyme yöntemi için varis çorabı yazımıza bakabilirsiniz.

İkinci hafta

• Morarma ve şişlik belirgin biçimde azalır.
• Çoğu hasta masa başı işine bu dönemden önce döner.
• Hafif egzersizlere, örneğin tempolu yürüyüşe devam edilebilir.
• İlk kontrol muayenesi ve kontrol ultrasonu genellikle bu dönemde yapılır.

Kontrol ultrasonu neden yapılır?

İşlemden sonraki ilk günlerde ya da haftalarda yapılan kontrol ultrasonunun iki amacı vardır. Birincisi,
kapatılan damarın gerçekten kapandığını doğrulamaktır. İkincisi, kapatılan damarın derin toplardamara
bağlandığı noktada pıhtı uzanması olup olmadığını görmektir. Bu durum nadirdir ve genellikle belirti
vermez; erken fark edildiğinde kısa süreli kan sulandırıcı tedaviyle kolayca yönetilir.

Bu nedenle kendinizi iyi hissetseniz bile kontrol randevunuzu aksatmayın. Ultrason zararsız ve
ağrısız bir incelemedir. Kontrole giderken çorabınızı yanınıza alın ve fark ettiğiniz değişiklikleri
not edin.

Duş ve kişisel bakım

Duş alma zamanı yönteme göre değişir; çoğu zaman bir iki gün sonra duş alınabilir. Çorabı çıkardıktan
sonra ılık suyla kısa bir duş alın ve iğne ya da kesi yerlerini nazikçe kurulayın. Küvette uzun süre
oturmaktan, yaralar kapanana kadar kaçının. Duştan sonra çorabı yeniden giymeyi unutmayın.

Neler için beklemek gerekir?

• Yoğun egzersiz ve ağırlık çalışması: Genellikle ilk bir iki hafta ertelenir.
• Sıcak ortamlar: Sauna, hamam, sıcak küvet banyosu ve uzun süre güneşlenme ilk
  haftalarda önerilmez; sıcak damarları genişletir.
• Uzun yolculuklar: İlk günlerde uzun uçak ya da araba yolculuklarından
  kaçınılması önerilir. Zorunluysa sık sık kalkıp yürüyün ve hekiminize danışın.
• Yüzme: Kesi ve iğne yerleri kapanınca mümkündür.

Fayda ve sınırlar

Kapalı varis yöntemleri, uygun hastalarda şikâyetleri belirgin biçimde azaltır ve iyileşme süresi
kısadır. Ancak varis, yatkınlığı olan kişilerde zamanla başka damarlarda yeniden ortaya çıkabilir.
Bazı küçük yüzeysel damarlar için ek köpük uygulaması gerekebilir. Nadir de olsa bacakta derin
toplardamar pıhtısı, cilt yanığı ya da renk değişikliği gibi yan etkiler görülebilir.

Uzun dönemde

• Düzenli yürüyüş ve baldır kaslarını çalıştıran egzersizler yapın.
• Kilonuzu kontrol altında tutun.
• Uzun süre ayakta çalışıyorsanız aralarda hareket edin ve gerekiyorsa çorap kullanın.
• Bacaklarda yeniden şişlik, ağrı ya da ciltte renk değişikliği olursa kontrole gidin.

İleri toplardamar yetmezliğinde bacakta yaralar gelişebilir; bu konuyu
bacak yaraları yazımızda anlattık.

Hekime başvurmanız gereken durumlar

• giderek artan bacak ağrısı ve şişliği, özellikle baldırda
• kesi yerlerinde kızarıklık, akıntı ya da ateş
• ciltte kabarcık ya da yanık benzeri değişiklik
• uzun süren uyuşukluk

Sık sorulan sorular

Varis lazer sonrası ne zaman işe dönebilirim?

Masa başı çalışanların çoğu birkaç gün içinde işe döner. Ağır bedensel işlerde süre biraz daha
uzun olabilir.

Morluklar ne zaman geçer?

Genellikle birkaç hafta içinde solar. Çorap kullanımı morarmanın azalmasına yardımcı olur.

Kapatılan damar yerine ne olur?

Kan, bacaktaki diğer sağlıklı toplardamarlar yoluyla kalbe döner. Kapatılan damar zamanla vücut
tarafından emilir.

Varislerim tekrar çıkar mı?

Yatkınlığı olan kişilerde zamanla başka damarlarda varis gelişebilir. Yaşam tarzı önerileri ve
düzenli kontrol bu riski azaltmaya yardımcı olur.