Postperikardiyotomi Sendromu: Ameliyattan Haftalar Sonra Gelen Ağrı ve Ateş

Kalp ameliyatından birkaç hafta sonra, iyileşme yolunda ilerlerken ateş ve göğüs ağrısı başlayabilir.
Bunun nedenlerinden biri postperikardiyotomi sendromudur. Bu durum kalp zarının
iltihaplanmasıyla ilgilidir ve çoğu zaman tedaviye iyi yanıt verir. Ancak başka ciddi durumlarla
karışabileceği için mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Kalp zarı nedir?

Kalp, perikard adı verilen iki katlı ince bir zarla çevrilidir. Bu katların arasında kalbin rahat
hareket etmesini sağlayan az miktarda sıvı bulunur. Kalp ameliyatlarında kalbe ulaşmak için bu zar
açılır. İşte “perikardiyotomi” kelimesi de kalp zarının açılması anlamına gelir.

Postperikardiyotomi sendromu nedir?

Kalp zarının açılmasından sonra bazı hastalarda bağışıklık sisteminin tetiklendiği ve zarın
iltihaplandığı düşünülmektedir. Bu iltihap; ateş, göğüs ağrısı ve kalp zarında sıvı birikmesiyle
kendini gösterebilir. Bazı hastalarda akciğer zarında da sıvı birikir.

Belirtiler genellikle ameliyattan birkaç gün ile birkaç hafta sonra başlar. Bu nedenle çoğu zaman
hasta taburcu olduktan sonra ortaya çıkar.

Belirtiler

• Ateş: Başka bir nedeni bulunmayan, günlerce süren ateş.
• Göğüs ağrısı: Genellikle batıcı tarzda, derin nefes almakla ya da sırtüstü
  yatmakla artan, öne eğilince azalan ağrı. Yara ağrısından farklı hissedilir.
• Nefes darlığı.
• Halsizlik ve iştahsızlık.
• Eklem ağrıları.
• Çarpıntı.

Kalp zarında sıvı birikmesi ameliyat sonrası sık görülür ve çoğu zaman belirti vermez. Birikim fazla
ya da hızlı olursa kalbin dolmasını engelleyebilir. Bu duruma tamponad denir ve
acil müdahale gerektirir.

Tanı nasıl konur?

Tanı, belirtiler ve muayene bulgularıyla birlikte çeşitli tetkiklerin değerlendirilmesiyle konur:

• Ekokardiyografi: Kalp zarındaki sıvının miktarını ve kalbe etkisini gösterir.
• Akciğer grafisi: Akciğer zarındaki sıvıyı gösterebilir.
• EKG: Kalp zarı iltihabına bağlı değişiklikler görülebilir.
• Kan tahlilleri: İltihap belirteçleri ve enfeksiyon göstergeleri incelenir.

Bu tabloyla karışabilecek başka durumlar da araştırılır. Yara enfeksiyonu, akciğer enfeksiyonu,
kapak enfeksiyonu (endokardit), akciğere pıhtı atması ve kalp krizi
bunlardan bazılarıdır. Bu nedenle ameliyat sonrası ateş ve göğüs ağrısı kendi kendine yorumlanmamalıdır.

Tedavi

Tedavi, iltihabı azaltmaya yönelik ilaçlarla yapılır. Hekiminiz durumunuza uygun ilacı ve süreyi
belirler. Bazı ilaçlar sindirim sistemi ya da böbrekler üzerinde yan etkiler gösterebileceği için
koruyucu önlemler alınabilir. Kan sulandırıcı kullanan hastalarda ilaç seçimi özellikle dikkat
ister. Hekim önermeden ağrı kesici ya da kortizon başlamayın.

Kalp zarındaki sıvı fazlaysa ya da kalbe bası yapıyorsa, sıvının bir iğne ya da küçük bir işlemle
boşaltılması gerekebilir. Ameliyattaki göğüs tüplerine benzer bir dren bu sırada kullanılabilir;
göğüs tüpleri hakkında bilgi için dren yazımıza bakabilirsiniz.

Seyir ve tekrarlama

Çoğu hastada belirtiler tedaviyle birkaç gün ile birkaç hafta içinde geriler. Bazı hastalarda tablo
tekrarlayabilir; bu durumda tedavi yeniden düzenlenir ve daha uzun sürdürülebilir. Uzun dönemde
kalp zarının kalınlaşması çok nadir görülen bir sorundur.

Tedavi sürecinde düzenli kontrol ve ekokardiyografi takibi önemlidir. Kontrol planı için
kontrol takvimi yazımıza bakabilirsiniz.

Ameliyat sonrası ateşin diğer nedenleri

Kalp ameliyatından sonraki haftalarda ateşin birçok nedeni olabilir ve bunların bir kısmı farklı
tedavi gerektirir. Hekiminiz ayırıcı tanıda şu durumları göz önünde bulundurur:

• Yara enfeksiyonu: Göğüs ya da bacak yarasında kızarıklık, akıntı ve ağrı.
• Akciğer enfeksiyonu: Öksürük, balgam ve nefes darlığı.
• İdrar yolu enfeksiyonu: Özellikle sonda kullanılan hastalarda.
• Damar yolu enfeksiyonu: Kateter bölgesinde kızarıklık.
• Kapak enfeksiyonu: Özellikle protez kapak takılan hastalarda.
• İlaç ateşi: Bazı ilaçlara karşı gelişen tepkiler.

Bu nedenle ameliyat sonrası ateşte kendi başınıza antibiyotik ya da ateş düşürücüyle beklemek doğru
değildir. Özellikle kan kültürü alınmadan başlanan antibiyotikler, enfeksiyonun tanısını
zorlaştırabilir. Ateşiniz olduğunda ölçüm sonuçlarınızı ve diğer belirtilerinizi not alarak hekiminize
başvurun.

Kimlerde daha sık görülür?

Bu sendrom her yaşta görülebilir. Bazı çalışmalarda daha genç hastalarda, kapak ve aort
ameliyatlarından sonra ve daha önce kalp zarı iltihabı geçirmiş kişilerde daha sık görüldüğü
bildirilmiştir. Bununla birlikte kimin bu tabloyu geçireceğini önceden kesin olarak bilmek mümkün
değildir.

Evde nelere dikkat etmeli?

• Taburculuk sonrası ilk haftalarda ateşinizi özellikle kendinizi iyi hissetmediğinizde ölçün.
• Yara ağrısından farklı bir göğüs ağrısı fark ederseniz not alın ve hekiminize bildirin.
• Nefes darlığınızın arttığını ya da daha az eforla ortaya çıktığını fark ederseniz beklemeyin.
• Tedavi başlandıysa ilaçlarınızı önerilen süre boyunca aksatmadan kullanın.
• Tedavi süresince yoğun egzersizden kaçının; hekiminiz ne zaman aktiviteyi artırabileceğinizi söyler.
• Kontrol ekokardiyografisi istendiyse randevunuzu ertelemeyin.
• Ateş ve ağrı düzeldikten sonra da kontrol muayenenize gidin.

Genel iyileşme takvimi için ilk 6 hafta
rehberimize göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ameliyattan haftalar sonra ateşim çıktı, ne yapmalıyım?

Hekiminize başvurun. Ateşin postperikardiyotomi sendromu mu, yoksa bir enfeksiyon mu olduğunu
ayırt etmek için muayene ve tetkik gerekir.

Bu durum ameliyatın başarısız olduğunu mu gösterir?

Hayır. Postperikardiyotomi sendromu, ameliyatın başarısıyla ilgili değildir. Vücudun kalp zarının
açılmasına verdiği bir yanıttır.

Kalp zarındaki sıvı kendiliğinden kaybolur mu?

Az miktardaki sıvı çoğu zaman tedaviyle ya da kendiliğinden azalır. Fazla birikimde boşaltma
gerekebilir.

Tekrar eder mi?

Bazı hastalarda tekrarlayabilir. Tedaviyi önerilen süre boyunca sürdürmek tekrarlama riskini
azaltmaya yardımcı olur.