Kalp tümörleri nadir görülür ve çoğu iyi huyludur. Bunların en sık karşılaşılanı
miksomadır. Miksoma genellikle kalbin sol kulakçığında gelişir ve belirtileri çok
farklı hastalıkları taklit edebilir. Bu yazıda miksoma nedir, hangi belirtilerle ortaya çıkar ve nasıl
tedavi edilir, sade bir dille anlatıyoruz.
Kalp tümörleri hakkında genel bilgi
Kalpte gelişen tümörler iki gruba ayrılır:
- Birincil tümörler: Kalbin kendi dokusundan gelişir. Çok nadirdir ve büyük
çoğunluğu iyi huyludur. - İkincil tümörler: Vücudun başka bir bölgesindeki kanserin kalbe yayılmasıdır.
Birincil tümörlerden daha sık görülür.
Birincil iyi huylu kalp tümörleri arasında miksoma en sık görülenidir. Kalp kapaklarında görülen
küçük yaprak benzeri tümörler (papiller fibroelastom) ve çocuklarda görülen bazı tümörler de bu
gruptadır.
Miksoma nedir?
Miksoma, jöle kıvamında, yumuşak ve çoğu zaman bir sapla kalp duvarına tutunan iyi huylu bir
tümördür. En sık sol kulakçıkta, kulakçıkları ayıran duvara tutunmuş hâlde bulunur. Daha az
sıklıkla sağ kulakçıkta ya da ventriküllerde görülür. Çoğunlukla orta yaştaki erişkinlerde ve
kadınlarda daha sık saptanır.
“İyi huylu” olması, vücuda yayılmadığı anlamına gelir. Ancak kalbin içindeki konumu nedeniyle ciddi
sorunlara yol açabilir; bu nedenle tanı konduğunda genellikle çıkarılması önerilir.

Belirtiler
Miksomanın belirtileri, tümörün büyüklüğüne, yerine ve hareketliliğine göre değişir. Belirtiler üç
ana grupta toplanabilir:
Kan akışının engellenmesi
Sol kulakçıktaki miksoma, mitral kapağa doğru hareket ederek kanın geçişini engelleyebilir. Bu durum
mitral darlığına benzer belirtilere yol açar:
- nefes darlığı, özellikle belirli pozisyonlarda artan
- çarpıntı
- baş dönmesi ya da bayılma
- bacaklarda şişlik
Mitral kapakla ilgili diğer sorunlar için
mitral kapak sarkması yazımıza bakabilirsiniz.
Parça kopması (emboli)
Miksomanın yumuşak yapısı nedeniyle küçük parçalar ya da üzerinde oluşan pıhtılar kopabilir. Bu
parçalar beyne giderek inmeye, kollara ya da bacaklara giderek ani dolaşım bozukluğuna yol açabilir.
Genç bir kişide açıklanamayan inme, kalpte kaynak araştırılmasını gerektirir.
Genel belirtiler
- ateş
- kilo kaybı
- halsizlik
- eklem ağrıları
- kansızlık ve kan tahlillerinde iltihap belirteçlerinin yüksekliği
- parmaklarda soğukta renk değişikliği
- genel bir hastalık hissi ve iştahsızlık
Bu genel belirtiler, romatizmal hastalıklar ya da enfeksiyonlarla, örneğin
endokardit ile karışabilir. Bazı hastalarda ise miksoma hiçbir belirti
vermez ve başka bir nedenle yapılan ekokardiyografide rastlantısal olarak bulunur.
Tanı
Tanıda en önemli yöntem ekokardiyografidir. Tümörün yeri, büyüklüğü, tutunma noktası
ve hareketliliği değerlendirilir. Yutak yoluyla yapılan eko daha ayrıntılı bilgi sağlar. Kalp MR’ı,
tümörün doku özelliklerini göstererek miksomayı pıhtı ya da diğer tümörlerden ayırmaya yardımcı olur.
Bilgisayarlı tomografi de kullanılabilir. Orta ve ileri yaştaki hastalarda ameliyat öncesi koroner
damarların değerlendirilmesi gerekebilir. Kesin tanı, çıkarılan dokunun patolojik incelemesiyle konur.

Tedavi: cerrahi çıkarma
Miksomanın tedavisi cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Parça kopması ve kan akışının
aniden engellenmesi riski nedeniyle, tanı konduktan sonra ameliyatın fazla geciktirilmemesi
önerilir. Ameliyat sürecinin ilk adımları hakkında
ilk hafta rehberimize bakabilirsiniz.
Ameliyat kalp-akciğer makinesi eşliğinde yapılır. Tümör, tutunduğu kalp duvarının küçük bir bölümüyle
birlikte çıkarılır. Parça koparmamak için tümöre çok dikkatli dokunulur. Oluşan küçük açıklık
gerekirse bir yama ile kapatılır. Tümörün kapakları etkilediği nadir durumlarda kapak onarımı da
yapılabilir. Uygun hastalarda ameliyat küçük kesilerle de gerçekleştirilebilir.
Ameliyat sonrası ve uzun dönem
Miksoma ameliyatının sonuçları genellikle çok iyidir ve hastaların büyük çoğunluğu normal yaşamına
döner. Ameliyat öncesinde görülen ateş, halsizlik ve kansızlık gibi genel belirtiler de çoğu zaman
tümör çıkarıldıktan sonra kaybolur. Ameliyattan sonra bazı hastalarda geçici ritim bozuklukları görülebilir.
Miksomalar nadiren tekrarlayabilir. Bu nedenle ameliyattan sonra belirli aralıklarla ekokardiyografi
kontrolü yapılır. Kontrol planı için
kontrol takvimi yazımıza bakabilirsiniz.
Miksoma ve diğer kalp içi kitleler
Ekokardiyografide görülen her kalp içi kitle miksoma değildir. Kulakçıkta pıhtı, kapak üzerinde
enfeksiyona bağlı kitle, kapakta küçük yaprak benzeri tümörler ve normal yapıların farklı görünümleri
de benzer görüntüler oluşturabilir. Özellikle ritim bozukluğu olan hastalarda sol kulakçıkta pıhtı sık
görülür ve ilaç tedavisiyle küçülebilir. Bu nedenle kesin ayrım için ek görüntüleme yöntemleri
kullanılır ve tedavi kararı bu bulgulara göre verilir.
Kitle saptandığında kaygılanmak doğaldır. Ancak doğru tanı konmadan kesin sonuçlara varmamak
gerekir. Görüntüleme sonuçlarınızı hekiminizle birlikte değerlendirin ve aklınıza takılan her soruyu
sorun.
Ailesel miksoma
Miksomaların küçük bir bölümü ailesel bir sendromun parçası olabilir. Bu durumda miksomalar daha genç
yaşta, birden fazla yerde ve tekrarlama eğilimiyle görülebilir. Ciltte leke benzeri değişiklikler ve
bazı hormonal bozukluklar eşlik edebilir. Böyle bir durumdan şüphelenilirse genetik değerlendirme ve
aile taraması önerilebilir.
Acil durum: 112’yi arayın
Aşağıdakilerden biri olursa hemen 112’yi arayın:
- yüzde kayma, konuşma bozukluğu, kolda ya da bacakta güçsüzlük
- ani görme kaybı
- bayılma
- ani ve ciddi nefes darlığı
- kol ya da bacakta ani soğukluk, solukluk ve şiddetli ağrı
Kalbinde kitle olduğu bilinen bir kişide bu belirtiler parça kopmasını düşündürür.
Sık sorulan sorular
Miksoma kanser mi?
Hayır. Miksoma iyi huylu bir tümördür ve vücuda yayılmaz. Ancak kalp içindeki konumu nedeniyle
çıkarılması önerilir.
Şikâyetim yok, yine de ameliyat olmalı mıyım?
Belirti olmasa bile parça kopması ve kan akışının aniden engellenmesi riski vardır. Bu nedenle
genellikle çıkarılması önerilir.
Miksoma tekrar eder mi?
Nadiren tekrarlayabilir. Özellikle ailesel formlarda risk daha yüksektir. Düzenli eko kontrolleri
bu nedenle yapılır.
Ameliyattan sonra ilaç kullanacak mıyım?
Çoğu hastada uzun süreli özel bir ilaç gerekmez. İlk dönemde kullanılacak ilaçları ekibiniz
belirler.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez.
Buradaki bilgilere dayanarak teşhis koymayın, ilaç başlamayın veya kullandığınız ilacı
bırakmayın. Şikâyetiniz varsa kalp ve damar cerrahına ya da kardiyoloğa başvurun.
Kaynaklar
- World Health Organization, torasik tümörler sınıflaması
- European Society of Cardiology, kardiyo-onkoloji kılavuzu
- Tyebally ve arkadaşları, kalp tümörleri derlemesi, JACC CardioOncology