Kalp Ameliyatı Sonrası Yoğun Bakım: Aileler Neyle Karşılaşır?

Kalp ameliyatından sonra hastalar birkaç saatten birkaç güne kadar yoğun bakımda izlenir. Kalp
ameliyatı sonrası yoğun bakım, ilk kez karşılaşan aileler için ürkütücü görünebilir: cihazlar,
tüpler, sesli uyarılar. Bu yazıda yoğun bakımda neler olduğunu ve ailelerin bu dönemi nasıl daha
rahat geçirebileceğini anlatıyoruz.

Neden yoğun bakım?

Ameliyattan sonraki ilk saatler, vücudun ameliyata ve anesteziye uyum sağladığı hassas bir
dönemdir. Bu dönemde tansiyon, kalp ritmi, solunum, kanama, idrar miktarı ve kan değerleri yakından
izlenmelidir. Yoğun bakım, bu izlemin kesintisiz yapılabildiği ve gerektiğinde anında müdahale
edilebilen yerdir. Yoğun bakıma alınmak, bir sorun olduğu anlamına gelmez; kalp ameliyatlarının
olağan bir parçasıdır.

Hastayı ilk gördüğünüzde neyle karşılaşırsınız?

Ailelerin önceden bilmesi, ilk görüşteki şaşkınlığı azaltır. Yoğun bakımda hastanın üzerinde ya da
yanında şunlar bulunabilir:

• Solunum tüpü: Ağızdan soluk borusuna uzanır ve solunum cihazına bağlıdır. Hasta
  uyanıp yeterli nefes alabildiğinde çıkarılır. Bu süreci
  solunum cihazı yazımızda anlattık.
• Monitör: Kalp ritmi, tansiyon, oksijen düzeyi ve diğer değerleri gösterir.
  Monitörün uyarı sesleri çoğu zaman hareket ya da bağlantı kaynaklıdır; ekip bunları takip eder.
• Damar yolları: Boyunda, kolda ve el bileğinde ince kateterler bulunur.
• Göğüs tüpleri: Göğüste biriken sıvıyı dışarı alır. Ayrıntılar
  göğüs tüpü yazımızda.
• Geçici kalp pili telleri: Gerekirse kalbe ritim desteği vermek için
  kullanılır.
• İdrar sondası: İdrar miktarının saatlik takibi için.
• İlaç pompaları: Tansiyon, ritim ve ağrı için ilaçları düzenli hızda verir.
• Burun-mide tüpü: Bazı hastalarda mideyi boşaltmak için.

Hastanın yüzünde ve vücudunda şişlik görülmesi de sık bir durumdur ve genellikle birkaç gün içinde
azalır.

Yoğun bakımda kaç gün kalınır?

Pek çok hasta ameliyattan sonraki gün ya da birkaç gün içinde servise geçer. Kalış süresi şu
etkenlere bağlıdır:

• ameliyatın türü ve süresi
• solunum cihazından ayrılma zamanı
• tansiyon ve ritmin ilaç desteği olmadan dengede olması
• kanamanın kontrol altında olması
• böbrek fonksiyonları ve genel durum
• hastanın yaşı ve eşlik eden hastalıkları

Bazı hastalar daha uzun süre yoğun bakımda kalabilir. Bu, çoğu zaman güvenlik için alınan bir
önlemdir. Uzamanın nedenini ekipten öğrenmek ailenin hakkıdır.

Yoğun bakımda neler yapılır?

Yoğun bakımda iyileşmenin ilk adımları atılır. Hasta uyanır, solunum tüpü çıkarılır, kısa süre
sonra sıvı ve hafif gıdalara başlanır. İlk gün içinde yatakta oturma ve fizyoterapist eşliğinde
ayağa kalkma denenebilir. Derin nefes ve öksürme egzersizleri başlatılır. Ağrı düzenli olarak
değerlendirilir ve kontrol altında tutulur.

Hemşireler hastanın başında sürekli bulunur ve sık aralıklarla ölçümler yapar. Gece de ışıkların
ve seslerin tamamen kesilmemesi bu nedenledir.

Yoğun bakım ziyareti

Yoğun bakımda ziyaret kuralları, hastaların enfeksiyondan korunması ve ekibin çalışabilmesi için
konulur. Her hastanenin kendi kuralları vardır. Genel olarak:

• Ziyaretler kısa ve belirli saatlerde yapılır.
• Aynı anda bir ya da iki kişi kabul edilir.
• Ziyaret öncesi ve sonrası eller yıkanır ya da dezenfekte edilir.
• Ateşli, öksürüklü ya da nezleli kişiler ziyarete gelmemelidir.
• Çiçek ve yiyecek getirilmesine genellikle izin verilmez.
• Çocukların ziyareti hastane kurallarına bağlıdır.

Kısa bir ziyarette bile hastanın elini tutmak, adıyla seslenmek ve sakin bir tonla konuşmak ona
güven verir. Hasta henüz uyanmamış olsa bile sesinizi duyabilir.

Geçici kafa karışıklığı

Özellikle ileri yaştaki hastalarda, yoğun bakımda zaman ve yer karışıklığı, huzursuzluk ya da
gerçekte olmayan şeyleri görme gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu tabloya deliryum denir ve çoğu
zaman geçicidir. Ailenin varlığı, gözlük ve işitme cihazının kullanılması hastanın yön bulmasına
yardımcı olur. Ayrıntılar için deliryum yazımıza
bakabilirsiniz.

Aileler için pratik öneriler

• Bilgi almak için bir aile sözcüsü belirleyin; bu, ekibin işini kolaylaştırır ve bilgi
  karışıklığını önler.
• Sorularınızı önceden yazın.
• Hastanın gözlüğünü, işitme cihazını ve diş protezini yanınızda bulundurun.
• Kendi uykunuza ve beslenmenize dikkat edin; önünüzde uzun bir iyileşme süreci var.
• Servis dönemi ve eve dönüş için hazırlık yapmaya başlayın.

Hasta yakınlarına yönelik ayrıntılı öneriler için
refakatçi rehberimize göz atabilirsiniz.

Yoğun bakım ekibi kimlerden oluşur?

Yoğun bakımda hastayla ilgilenen ekip kalabalıktır: yoğun bakım hekimleri, kalp cerrahları, anestezi
hekimleri, yoğun bakım hemşireleri, fizyoterapistler ve gerektiğinde diyetisyen gibi uzmanlar.
Bilgi almak istediğinizde kimin hangi konuda bilgi verdiğini öğrenmek işinizi kolaylaştırır. Tıbbi
durumla ilgili ayrıntılı bilgiyi genellikle hekimler verir.

Servise geçiş

Hasta kendi başına nefes alabildiğinde, tansiyon ve ritmi dengede olduğunda ve kanama kontrol
altına alındığında servise geçirilir. Serviste izlem daha seyrek aralıklarla yapılır ve hastanın
hareket etmesi, yemek yemesi ve kendi bakımını üstlenmesi teşvik edilir. Bu geçiş, iyileşmenin
olumlu bir işaretidir.

Sık sorulan sorular

Hasta yoğun bakımda bizi duyar mı?

Uyanma sürecindeki hastalar çoğu zaman sesleri duyabilir. Sakin ve güven veren bir tonla
konuşmak faydalıdır.

Yoğun bakımda kalış uzadı, endişelenmeli miyiz?

Kalış süresi hastadan hastaya değişir. Uzamanın nedenini ekipten öğrenebilirsiniz; çoğu zaman
güvenlik amaçlı bir izlemdir.

Hastanın elleri neden bağlı?

Bazı hastalar uyanırken farkında olmadan tüpleri çekebilir. Bu durumu önlemek için geçici
önlemler alınabilir. Hasta tam uyandığında kaldırılır.

Yoğun bakıma yiyecek getirebilir miyiz?

Genellikle hayır. Hastanın beslenmesi ekip tarafından planlanır. Servise geçtikten sonra neler
getirebileceğinizi hemşireye sorabilirsiniz.