“Kalp ameliyatı kaç saat sürer?” sorusu, özellikle ameliyathanenin kapısında bekleyecek aileler
için çok önemlidir. Kısa cevap şu: çoğu açık kalp ameliyatı birkaç saat sürer, ancak süre hastadan
hastaya ve ameliyattan ameliyata değişir. Bu yazıda ameliyat gününün nasıl ilerlediğini ve süreyi
nelerin etkilediğini anlatıyoruz.
Ameliyat süresi neden bir aralık olarak verilir?
Ameliyat süresi yalnızca cerrahın kalp üzerinde çalıştığı zamanı değil, hazırlık ve kapanış
aşamalarını da kapsar. Aileler çoğu zaman hastanın ameliyathaneye girdiği andan yoğun bakıma
çıktığı ana kadar geçen süreyi “ameliyat süresi” olarak düşünür. Bu toplam süre içinde şu aşamalar
bulunur:
- anestezi hazırlığı ve izlem bağlantılarının yapılması
- göğsün açılması ve bypass için kullanılacak damarların hazırlanması
- kalp-akciğer makinesine bağlanma (gerekiyorsa)
- asıl işlemin yapılması: bypass, kapak değişimi, aort onarımı gibi
- kalbin yeniden çalıştırılması ve makineden ayrılma
- kanama kontrolü, göğüs tüplerinin yerleştirilmesi ve göğsün kapatılması
- yoğun bakıma güvenli transfer
Bu aşamaların her biri dikkat ister ve acele edilmemesi gereken işlerdir. Bu nedenle kesin bir saat
vermek yerine bir aralık belirtilir.
Bypass ameliyatı süresi
Bypass ameliyatı süresi; yapılacak bypass sayısına, kullanılacak damarların türüne ve hazırlanma
süresine, damarların yapısına ve ameliyatın kalp-akciğer makinesiyle mi yoksa çalışan kalpte mi
yapıldığına göre değişir. Göğüs duvarındaki atardamarın ve bacaktaki toplardamarın hazırlanması da
zaman alır. Tek bir bypass ile çok sayıda bypass arasında belirgin süre farkı olabilir.
Çalışan kalpte bypass yöntemini merak ediyorsanız
çalışan kalpte bypass yazımıza bakabilirsiniz.

Kapak ve aort ameliyatlarında süre
Tek bir kapağın değiştirilmesi ya da onarılması genellikle bypass ameliyatına yakın bir sürede
tamamlanır. Kapak onarımları, değişime göre daha fazla zaman alabilir; çünkü onarımın ardından
kapağın işlevi ultrasonla kontrol edilir, gerekirse ek düzeltme yapılır.
Birden fazla işlemin birlikte yapıldığı ameliyatlar (örneğin bypass ile kapak değişimi), aort
ameliyatları ve daha önce kalp ameliyatı geçirmiş hastalardaki tekrar ameliyatlar belirgin biçimde
daha uzun sürebilir. Tekrar ameliyatlarda yapışıklıkların dikkatle ayrılması gerektiği için süre
uzar.
Süreyi uzatabilecek diğer etkenler
- çok kireçlenmiş ya da ince damarlar
- ameliyat sırasında saptanan beklenmedik bir bulgu
- kanama kontrolünün zaman alması
- kalbin makineden ayrılırken desteğe ihtiyaç duyması
- kilo fazlalığı, akciğer hastalığı gibi hastaya özgü durumlar
Ameliyatın beklenenden uzun sürmesi, her zaman bir sorun olduğu anlamına gelmez. Çoğu zaman ekip,
en iyi sonuca ulaşmak için titizlikle çalışmaya devam etmektedir.
Ameliyat günü: saat saat akış
Sabah erken saatler
Ameliyat günü genellikle sabah erken başlar. Hastanın gece yarısından itibaren ya da size bildirilen
saatten sonra aç kalması istenir. Sabah duş alınması, özel bir antiseptik sabunla vücudun
temizlenmesi ve gerekli bölgelerin tıraşı istenebilir. Size bildirilen ilaçlar küçük bir yudum suyla
alınır. Takılar, protezler ve lensler çıkarılır.
Ameliyathaneye geçiş
Hasta sedyeyle ameliyathaneye alınır. Aileler bu noktada genellikle bekleme alanına yönlendirilir.
Ameliyathanede anestezi hazırlığı yapılır; bu aşamayı
anestezi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Ameliyat
Hasta uyuduktan sonra asıl ameliyat başlar. Kalp-akciğer makinesi kullanılıyorsa kalp bir süre
durdurulur ve dolaşımı makine üstlenir. Bu makinenin nasıl çalıştığını
kalp-akciğer makinesi yazımızda anlattık.
Yoğun bakıma çıkış
Ameliyat bittikten sonra hasta uyutulmuş hâlde, solunum cihazına bağlı olarak yoğun bakıma alınır.
Aileler çoğu zaman bu aşamada cerrahtan kısa bir bilgi alır. Hastanın ilk görüşü genellikle yoğun
bakım kurallarına bağlıdır. Yoğun bakımda sizi nelerin beklediğini
yoğun bakım yazımızda bulabilirsiniz.

Ameliyattan önceki akşam
Ameliyat günü sabah başladığı için hazırlıkların çoğu önceki akşam yapılır. Hastaneye yatış çoğu
zaman ameliyattan bir gün önce olur. Bu akşam anestezi hekimi ve cerrahi ekip son kez görüşme
yapabilir, onam formları imzalanır, son tahliller gözden geçirilir. Hafif bir akşam yemeği
yenir ve size bildirilen saatten sonra yeme içme bırakılır.
Heyecan nedeniyle uyumakta zorlanmak doğaldır. Gerekirse hafif bir uyku yardımcısı verilebilir; bunu
kendi başınıza almak yerine hemşirenizden isteyin. Aile üyelerinin bu akşam hastanın yanında sakin
bir ortam sağlaması, sabahki kaygıyı da azaltır. Ameliyat sabahı için hangi yakınınızın hastanede
bulunacağını bu akşam netleştirmek iyi olur.
Bekleyen aileler için öneriler
Ameliyat saatleri, bekleyen aile için hastadan çok daha uzun geçer. Bu süreyi daha kolay geçirmek
için:
- Hastane ekibine telefon numaranızı bırakın ve telefonunuzun açık olduğundan emin olun.
- Kalabalık yerine bir ya da iki kişinin beklemesi yeterlidir; diğer aile üyeleri haber zinciriyle
bilgilendirilebilir. - Yiyecek, su ve varsa kendi ilaçlarınızı yanınıza alın.
- Bekleme süresi uzarsa endişelenmek doğaldır; ancak bu çoğu zaman titiz çalışmanın işaretidir.
- Ameliyat sonrası ilk günlerde refakat ve ziyaret planını önceden konuşun.
Refakatçiler için hazırladığımız
refakatçi rehberi bu süreçte yol gösterici olabilir.
Acil durum: 112’yi arayın
Ameliyat tarihini beklerken aşağıdakilerden biri olursa hemen 112’yi arayın:
- dinlenmekle geçmeyen ya da giderek artan göğüs ağrısı
- soğuk terleme, bulantı ve ani halsizlik
- ani nefes darlığı
- bayılma ya da bayılacak gibi olma
Sık sorulan sorular
Ameliyat uzadı, bir sorun mu var?
Her zaman değil. Damar hazırlığı, kanama kontrolü ya da ek bir işlem süreyi uzatabilir. Merak
ediyorsanız hastane ekibinden bilgi isteyebilirsiniz.
Ameliyat gününün sabahı hasta ile görüşebilir miyiz?
Çoğu hastanede ameliyat öncesi kısa bir görüşmeye izin verilir. Hastanenin kurallarını önceden
öğrenmek iyi olur.
Ameliyattan ne kadar sonra hasta uyanır?
Çoğu hasta yoğun bakıma çıktıktan sonraki birkaç saat içinde uyandırılır. Bu süre hastanın
durumuna göre değişir.
Ameliyat günü bizi kim bilgilendirir?
Genellikle ameliyat bitiminde cerrah ya da ekipten bir hekim aileye kısa bilgi verir. Yoğun
bakımdaki gelişmeler ise yoğun bakım ekibi tarafından paylaşılır.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez.
Buradaki bilgilere dayanarak teşhis koymayın, ilaç başlamayın veya kullandığınız ilacı
bırakmayın. Şikâyetiniz varsa kalp ve damar cerrahına ya da kardiyoloğa başvurun.
Kaynaklar
- European Association for Cardio-Thoracic Surgery hasta bilgilendirme metinleri
- Society of Thoracic Surgeons, kalp cerrahisi hasta rehberi
- Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği hasta bilgilendirme metinleri