Kalp ameliyatı olacak hastaların ve ailelerinin en çok planlamak istediği konulardan biri
hastanede geçirilecek süredir. Kalp ameliyatında kaç gün kalınır sorusunun cevabı hastaya ve
ameliyata göre değişir. Bu yazıda sürenin nasıl belirlendiğini ve taburculuk için hangi ölçütlerin
arandığını anlatıyoruz.
Hastanede kalış hangi aşamalardan oluşur?
Hastanede geçirilen süre genellikle üç aşamaya ayrılır:
- Ameliyat öncesi: Planlı ameliyatlarda çoğu hasta ameliyattan bir gün önce ya da
aynı sabah yatırılır. Acil durumlarda bu süre farklıdır. - Yoğun bakım: Ameliyattan sonraki ilk saatler ya da günler. Ayrıntılar
yoğun bakım yazımızda. - Servis: Yoğun bakımdan çıktıktan sonra taburculuğa kadar geçen dönem.
Açık kalp ameliyatlarında, komplikasyonsuz seyreden birçok hasta ameliyattan sonraki birinci haftanın
içinde ya da sonunda taburcu edilir. Bu genel bir çerçevedir; bazı hastalar daha erken, bazıları
daha geç eve döner.
Süreyi belirleyen etkenler
- Ameliyatın türü: Tek bir bypass ya da kapak ameliyatı ile birden fazla işlemin
birlikte yapıldığı ameliyatlar arasında fark olabilir. - Yaş ve genel durum: İleri yaştaki ve kırılgan hastalarda toparlanma daha uzun
sürebilir. - Eşlik eden hastalıklar: Diyabet, böbrek ve akciğer hastalıkları süreyi uzatabilir.
- Ameliyat öncesi durum: Acil ameliyat olan ya da ameliyat öncesi uzun süre yatan
hastalarda iyileşme daha yavaş olabilir. - Komplikasyonlar: Ritim bozukluğu, enfeksiyon, sıvı birikimi gibi durumlar.
- Ev koşulları: Evde destek olup olmaması da taburculuk planını etkiler.

Serviste neler olur?
Serviste iyileşme adım adım ilerler. Her gün biraz daha fazla hareket etmeniz, kendi bakımınızı
üstlenmeniz ve normal beslenmeye dönmeniz beklenir. Bu dönemde yapılanlar şunlardır:
- günlük yürüyüşler ve merdiven denemesi
- nefes egzersizleri
- göğüs tüplerinin ve geçici pil tellerinin çıkarılması
- yara bakımı ve pansuman
- ağızdan alınan ilaçlara geçiş
- günlük tartılma ve kan tahlilleri
- ilaçlar, beslenme ve ev yaşamı hakkında eğitim
Geçici pil tellerinin çıkarılması ve sonrasındaki izlem de servis döneminin bir parçasıdır. Bu konuyu
pil telleri yazımızda anlattık.
Taburculuk ölçütleri
Taburculuk kararı takvime göre değil, iyileşmenin belirli bir düzeye ulaşmasına göre verilir.
Genellikle şu koşulların sağlanması beklenir:
- ateşin olmaması ve enfeksiyon bulgusu bulunmaması
- kalp ritminin ve tansiyonun dengede olması
- oksijen desteği olmadan yeterli nefes alabilme
- ağrının ağızdan alınan ilaçlarla kontrol altında olması
- kendi başına ya da az yardımla yürüyebilme
- yeterli yemek yeme ve sıvı alma
- idrar ve bağırsak fonksiyonlarının düzene girmesi
- yaraların iyi görünmesi
- kan tahlillerinin kabul edilebilir düzeyde olması
- hastanın ve ailenin evde bakım konusunda bilgilendirilmiş olması

Hastanede kalışı uzatabilecek durumlar
Bazı hastalarda hastanede kalış planlanandan uzun sürebilir. En sık nedenler şunlardır:
- ameliyat sonrası atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları
- akciğer ya da kalp çevresinde sıvı birikmesi
- akciğer enfeksiyonu ya da yara enfeksiyonu
- böbrek fonksiyonlarında bozulma
- geçici kafa karışıklığı
- kan sulandırıcı dozunun ayarlanması (özellikle mekanik kapak hastalarında)
- kalıcı kalp pili ihtiyacının değerlendirilmesi
- yetersiz hareket ve güç kaybı
Kalışın uzaması, çoğu zaman sorunların hastanede güvenle çözülmesi için tercih edilen bir yoldur.
Bu dönemde nedenini ve tahmini süreyi ekibinizden öğrenmek, planlarınızı yeniden düzenlemenize
yardımcı olur.
Taburculuk günü nasıl geçer?
Taburculuk günü sabah vizitte son muayene yapılır, gerekli tahliller ve akciğer grafisi kontrol
edilir. Ardından taburculuk belgeleri hazırlanır. Bu belgelerde yapılan ameliyat, hastanede yaşanan
önemli olaylar, kullanacağınız ilaçlar ve kontrol tarihiniz yer alır. Bu belgeyi saklayın; başka bir
hekime ya da acil servise başvurduğunuzda çok işe yarar.
Belgelerin hazırlanması ve ilaç eğitimi birkaç saat sürebilir. Bu nedenle sizi alacak yakınınızın
zamanını buna göre planlaması iyi olur. Eve dönüş yolunda ön koltukta oturmak, emniyet kemerini
takmak ve kemerle göğüs arasına küçük bir yastık koymak önerilir. Uzun yolculuklarda ara ara mola
verip kısa yürüyüşler yapmak, bacaklarda şişlik ve pıhtı riskini azaltır.
Eve dönüş hazırlığı
Taburculuktan birkaç gün önce eve dönüş planı yapılmalıdır:
- Sizi hastaneden alacak ve ilk haftalarda yanınızda kalacak kişiyi belirleyin.
- Arabada ön koltuğa oturabileceğiniz ve emniyet kemerini göğüs yarasının üzerine bir yastıkla
takabileceğiniz şekilde hazırlanın. - Evde sık kullandığınız eşyaları eğilmeden ulaşabileceğiniz yerlere koyun.
- Banyoda kaymaz paspas ve tutunma yeri olup olmadığını kontrol edin.
- Reçeteli ilaçlarınızı taburculuk günü temin edin.
Taburcu olurken sormanız gerekenler
- Hangi ilaçları, ne zaman ve ne kadar süre kullanacağım?
- Yara bakımını nasıl yapacağım, ne zaman duş alabilirim?
- Ne kadar yürüyebilirim, neleri kaldırmamalıyım?
- Kontrolüm ne zaman, kimle görüşeceğim?
- Hangi belirtilerde hastaneyi aramalıyım?
Eve döndükten sonraki haftaları ilk 6 hafta
rehberimizde, ailelere yönelik önerileri ise
refakatçi rehberimizde bulabilirsiniz.
Acil durum: 112’yi arayın
Taburcu olduktan sonra aşağıdakilerden biri olursa hemen 112’yi arayın:
- göğüs ağrısı ya da ani nefes darlığı
- bayılma ya da çok hızlı, düzensiz çarpıntı
- yüzde kayma, konuşma bozukluğu, kolda ya da bacakta güçsüzlük
- yaradan durmayan kanama
Sık sorulan sorular
Bypass sonrası kaç günde taburcu olunur?
Komplikasyonsuz seyreden birçok hasta ilk hafta içinde ya da sonunda taburcu edilir. Süre
hastanın durumuna göre değişir.
Erken taburcu olmak riskli mi?
Taburculuk ölçütlerini karşılayan hastalar için erken eve dönüş güvenlidir ve iyileşmeyi
olumsuz etkilemez.
Taburculuktan sonra rehabilitasyon merkezine gitmem gerekir mi?
Çoğu hasta evine döner. Kırılgan ve bakıma ihtiyacı olan bazı hastalarda kısa süreli
rehabilitasyon desteği önerilebilir.
Hastane başka şehirdeyse eve nasıl dönmeliyim?
Uzun yolculuklarda arabayla araya molalar vererek dönmek genellikle uygundur. Uçak yolculuğu için
hekiminize danışın.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez.
Buradaki bilgilere dayanarak teşhis koymayın, ilaç başlamayın veya kullandığınız ilacı
bırakmayın. Şikâyetiniz varsa kalp ve damar cerrahına ya da kardiyoloğa başvurun.
Kaynaklar
- ERAS Cardiac Society, kalp cerrahisinde hızlandırılmış iyileşme önerileri
- Society of Thoracic Surgeons, hastanede kalış kalite ölçütleri
- American Heart Association, kalp cerrahisi sonrası taburculuk ve geçiş bakımı önerileri