Göğüs Tüpü (Dren) Neden Takılır, Nasıl Çıkarılır?

Kalp ameliyatından sonra göğsün alt kısmından çıkan bir ya da birkaç ince hortum görmek, hastaların
ve yakınlarının dikkatini çeker. Bunlar göğüs tüpü ya da dren
olarak adlandırılır. Bu yazıda göğüs tüpü drenin neden takıldığını, ne zaman çıkarıldığını ve bu
süreçte nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Dren ne işe yarar?

Ameliyattan sonra kalbin çevresinde ve göğüs boşluğunda bir miktar kan ve sıvı birikmesi beklenir.
Bu sıvının dışarı alınmaması, kalbin çevresinde basınç oluşturabilir ya da akciğerin genişlemesini
engelleyebilir. Dren, bu sıvının güvenli biçimde dışarı akmasını sağlar.

Drenler ameliyatın sonunda, göğüs kapatılmadan önce yerleştirilir. Genellikle göğüs kemiğinin alt
ucunun hemen altından deriden çıkarılır ve kapalı bir toplama kabına bağlanır. Bazı hastalarda,
göğüs zarı açıldıysa akciğer çevresine de bir dren konabilir.

Dren takılıyken neler izlenir?

Yoğun bakımda drenden gelen sıvının miktarı ve rengi saat saat kaydedilir. Bu takip, ameliyat
sonrası kanamanın değerlendirilmesinde en önemli göstergelerden biridir.

• Miktar: İlk saatlerde bir miktar kanlı sıvı gelmesi normaldir. Gelen miktar
  zamanla azalır.
• Renk: Başlangıçta koyu olan sıvı, günler içinde açılır ve daha berrak hâle gelir.
• Hava kaçağı: Akciğer drenlerinde toplama kabında kabarcık olup olmadığı izlenir.
• Tıkanma: Dren içinde pıhtı oluşmaması için hortumun açık kalması sağlanır.

Gelen miktar beklenenden fazlaysa ekip önce pıhtılaşma değerlerini kontrol eder. Kanama sürerse
yeniden değerlendirme gerekebilir. Bu konuyu
kan nakli yazımızda ayrıntılı anlattık.

Dren takılıyken hareket etmek

Dren takılı olması, yataktan kalkmanıza ve yürümenize engel değildir. Aksine erken hareket
iyileşmeyi hızlandırır ve sıvının daha iyi akmasına yardımcı olur. Bu dönemde dikkat edilmesi
gerekenler:

• Toplama kabını her zaman göğüs seviyesinin altında tutun.
• Kabı devirmemeye ve hortumu çekmemeye özen gösterin.
• Hortumun sıkışmamasına ya da bükülmemesine dikkat edin.
• Hareket ederken bir hemşire ya da fizyoterapistten yardım isteyin.
• Dren bölgesinde ağrı artarsa bildirin; ağrı kontrolü hareketinizi kolaylaştırır.

Dren bölgesinde nefes alırken ya da öksürürken bir miktar sızı hissetmek normaldir. Öksürürken göğse
yastık bastırmak bu rahatsızlığı azaltır.

Dren varken ağrı ve rahatsızlık

Drenin deriden çıktığı bölgede ve göğsün alt kısmında sızı hissetmek sık görülür. Bu his, derin
nefes alırken, öksürürken ya da pozisyon değiştirirken artabilir. Ağrının iyi kontrol edilmesi çok
önemlidir; çünkü ağrı nedeniyle yüzeysel nefes alan hastalarda akciğerin bir bölümü tam açılmayabilir.

Ağrınızı bir ile on arasında bir sayıyla ifade etmeniz istenebilir. Ağrı kesicinin etkisi azaldığında
ya da hareket etmeden önce ek doz gerekebileceğini hemşirenize söyleyin. Yatakta dönerken drenin
bulunduğu tarafa yüklenmemek, kalkarken yan dönerek kollardan destek almak rahatlatır. Dren
çıkarıldıktan sonra bu sızı genellikle belirgin biçimde azalır.

Dren ne zaman alınır?

Drenler çoğu hastada ameliyattan sonraki birkaç gün içinde çıkarılır. Çıkarma kararı şu kriterlere
göre verilir:

• drenden gelen sıvı miktarının belirgin biçimde azalması
• sıvının renginin açılması
• hava kaçağı olmaması
• akciğer grafisinde önemli bir sıvı birikimi ya da akciğer sönmesi olmaması
• hastanın genel durumunun dengede olması

Bazı hastalarda geçici kalp pili telleri de benzer dönemde çıkarılır. Bu tellerle ilgili bilgileri
geçici kalp pili telleri yazımızda bulabilirsiniz.

Dren nasıl çıkarılır?

Dren çıkarma işlemi genellikle hasta yatağında yapılır ve birkaç dakika sürer:

1. Gerekirse işlemden önce ağrı kesici verilir.
2. Pansuman açılır ve dreni tutan dikiş kesilir.
3. Hastadan derin bir nefes alıp tutması ya da belirli bir şekilde nefes vermesi istenir.
4. Dren tek ve hızlı bir hareketle çıkarılır.
5. Dren yeri dikişle ya da özel bir bantla kapatılır ve pansuman yapılır.

Çıkarma sırasında kısa süreli bir çekilme ya da yanma hissi olabilir. Çoğu hasta, dren çıktıktan
sonra kendini daha rahat hisseder. İşlemden sonra bazı hastanelerde kontrol akciğer grafisi çekilir.

Dren yerinin bakımı

Dren yerinden birkaç gün boyunca hafif bir sızıntı olabilir. Pansumanın temiz ve kuru tutulması
önemlidir. Dikiş varsa, genellikle taburculuktan sonraki kontrolde alınır. Evde dikkat edilecekler:

• Pansumanı size söylendiği şekilde değiştirin.
• Duş izni verildiyse bölgeyi hafifçe yıkayıp kurulayın; ovmayın.
• Krem, pudra ya da bitkisel karışımlar sürmeyin.
• Kızarıklık, şişlik, bulanık ya da kötü kokulu akıntıyı hekiminize bildirin.

Dren yerinde küçük bir iz kalması normaldir ve zamanla solar.

Dren çıktıktan sonra sıvı birikebilir mi?

Bazı hastalarda dren çıkarıldıktan günler ya da haftalar sonra kalbin ya da akciğerin çevresinde
yeniden sıvı birikebilir. Bu durum ekokardiyografi ve akciğer grafisiyle izlenir. Birikim az ise
çoğu zaman ilaçla takip edilir; fazla ise yeniden boşaltılması gerekebilir. Ameliyattan haftalar
sonra ateş ve göğüs ağrısıyla birlikte görülen bir tablo için
postperikardiyotomi sendromu yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dren takılıyken duş alabilir miyim?

Dren takılıyken genellikle duş alınmaz. Dren çıktıktan sonra ne zaman duş alabileceğinizi ekibiniz
söyler.

Drenden gelen sıvının kırmızı olması tehlikeli mi?

İlk saatlerde kanlı sıvı gelmesi beklenen bir durumdur. Miktar ve renk ekip tarafından yakından
izlenir.

Dren yeri ne zaman kapanır?

Dren yeri genellikle birkaç gün içinde kapanır. Dikiş varsa kontrol muayenesinde alınır.

Dren çıktıktan sonra nefes darlığı olur mu?

Genellikle olmaz. Nefes darlığı hissederseniz hemen ekibe bildirin; akciğer grafisi ile
değerlendirme yapılabilir.