Kalp Ameliyatı Sonrası İlk Yıl Kontrol Takvimi

Kalp ameliyatının başarısı yalnızca ameliyat gününe bağlı değildir; ameliyat sonrası düzenli takip de
en az onun kadar önemlidir. Kalp ameliyatı sonrası kontrol muayeneleri, iyileşmenin doğru ilerlediğini
görmek, ilaçları düzenlemek ve olası sorunları erken yakalamak için yapılır. Bu yazıda ilk yıl için
genel bir kontrol takvimi sunuyoruz. Size özel takvimi ekibiniz belirler.

Neden düzenli kontrol gerekir?

• Yaraların iyileşmesini ve göğüs kemiğinin kaynamasını izlemek
• Ritim bozukluklarını ve kalp zarında sıvı birikimini erken fark etmek
• İlaç dozlarını iyileşmeye göre ayarlamak
• Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını görmek
• Kapak ameliyatlarında yeni kapağın işlevini değerlendirmek
• Günlük yaşama, işe ve egzersize dönüşü planlamak

Taburculuktan sonraki ilk haftalar

İlk kontrol genellikle taburculuktan sonraki ilk birkaç hafta içinde yapılır. Bu muayenede şunlar
değerlendirilir:

• göğüs ve bacak yaralarının durumu, dikiş ya da zımbaların alınması
• tansiyon, nabız, kilo ve ödem
• EKG ile kalp ritmi
• kan sayımı, böbrek fonksiyonları ve kan tuzları
• gerekirse akciğer grafisi
• ilaç listesinin gözden geçirilmesi
• iştah, uyku, ruh hâli ve günlük aktivite düzeyi

Bu dönemde yaşanabilecek sorunlar ve günlük yaşam önerileri için
ilk 6 hafta rehberimize bakabilirsiniz.

Birinci ile üçüncü ay arası

Bu dönemde yapılan kontrolde iyileşmenin genel seyri değerlendirilir. Göğüs kemiğinin iyileşmesine
göre kaldırma kısıtlamaları gevşetilir, işe ve araba kullanmaya dönüş konuşulur. Kardiyak
rehabilitasyon programına yönlendirme yapılabilir. Kapak ameliyatı olan hastalarda bu dönemde
ekokardiyografi yapılarak yeni kapağın başlangıç değerleri kaydedilir. Bu ölçüm, ileride yapılacak
kontrollerde karşılaştırma için temel oluşturur.

Altıncı ay

Altıncı ay civarındaki kontrolde risk etkenleri ayrıntılı olarak gözden geçirilir:

• kolesterol değerleri ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı
• tansiyon ve kan şekeri kontrolü
• sigara, kilo ve fiziksel aktivite
• ilaçların yan etkileri ve uyum

Bu kontrolde ilaçların bir kısmının dozları değiştirilebilir ya da bazı geçici ilaçlar kesilebilir.
Hiçbir ilacı hekiminize danışmadan bırakmayın.

Birinci yıl

Birinci yıl kontrolü genellikle daha kapsamlıdır. EKG, kan tahlilleri ve ekokardiyografi yapılabilir.
Şikâyetleri olan bypass hastalarında efor testi ya da başka görüntüleme yöntemleri gündeme gelebilir.
Bu kontrolden sonra, durumunuz iyi ise takip aralıkları uzatılabilir.

Ameliyat türüne göre özel noktalar

Bypass

Bypass sonrası takipte asıl amaç, damar sertliğinin ilerlemesini yavaşlatmaktır. Kolesterol düşürücü
ve pıhtı önleyici ilaçlar genellikle uzun süreli kullanılır. Tansiyon, şeker ve kilo kontrolü,
düzenli egzersiz ve sigarasız yaşam greftlerin uzun ömürlü olmasına katkı sağlar. Göğüs ağrısı
yeniden başlarsa beklemeden hekime başvurulmalıdır.

Mekanik kapak

Mekanik kapaklı hastalarda en sık yapılan kontrol INR ölçümüdür. Kan sulandırıcı dozunun düzenli
ayarlanması ömür boyu sürer. Ayrıntılar için INR takibi
yazımıza bakabilirsiniz.

Biyolojik kapak

Biyolojik kapaklar yıllar içinde yıpranabilir. Bu nedenle ilk yıldan sonra da düzenli
ekokardiyografi takibi önerilir. Kapak sorunları hakkında bilgi için
protez kapak sorunları yazımıza göz atabilirsiniz.

Kapak tamiri

Tamir edilen kapakların işlevi de ekokardiyografi ile izlenir. Kaçağın yeniden başlayıp başlamadığı
bu kontrollerde değerlendirilir.

Ritim sorunları ve kalıcı pil

Ameliyat sonrası ritim bozukluğu geçiren ya da kalıcı kalp pili takılan hastalarda ek ritim
kontrolleri ve cihaz takibi yapılır. Geçici pil telleri hakkında bilgi için
pil telleri yazımıza bakabilirsiniz.

Evde yapılabilecek takipler

Kontroller arasında evde yapacağınız basit ölçümler, hekiminizin sizi daha iyi değerlendirmesini
sağlar:

• Tansiyon ve nabız: Hekiminizin önerdiği sıklıkla, oturarak ve dinlendikten sonra
  ölçün.
• Kilo: Özellikle ilk haftalarda her sabah aynı koşullarda tartılın. Kısa sürede
  belirgin artış sıvı birikimini gösterebilir.
• Kan şekeri: Diyabetiniz varsa önerilen düzende ölçün.
• Yürüme mesafesi: Günlük yürüyüş sürenizi ve nasıl hissettiğinizi not edin.
• Belirti günlüğü: Çarpıntı, nefes darlığı ya da göğüs ağrısı olduğunda saatini ve
  ne yaparken başladığını yazın.

Bu kayıtları bir defterde ya da telefonunuzda tutmak, kontrol muayenesinde size ayrılan kısa sürenin
en verimli biçimde kullanılmasını sağlar. Değerlerde beklenmedik değişiklik olursa kontrol tarihini
beklemeden hekiminize danışın.

Kardiyak rehabilitasyonun yeri

Kardiyak rehabilitasyon, kontrol takviminin tamamlayıcı bir parçasıdır. Gözetim altında yapılan
egzersiz, beslenme danışmanlığı ve psikolojik destek içeren bu programlar, kalp ameliyatı geçiren
hastalarda kondisyonu artırır ve yaşam kalitesini iyileştirir. Program genellikle ilk kontrollerden
sonra, göğüs kemiğinin iyileşmesi göz önünde bulundurularak başlatılır.

Kontrole giderken yanınıza alın

• taburculuk belgesi ve ameliyat raporu
• güncel ilaç listesi ya da ilaç kutuları
• evde ölçtüğünüz tansiyon, nabız, kilo ve şeker değerleri
• INR kartı (kullanıyorsanız)
• sormak istediğiniz soruların listesi

Uzun dönem

Birinci yıldan sonra çoğu hasta yılda bir ya da iki kez kontrole gider. Diş muayeneleri, grip ve
zatürre aşıları, göz ve böbrek kontrolleri gibi genel sağlık takipleri de ihmal edilmemelidir.
Kalp ameliyatı geçirdiğinizi her hekime söyleyin.

Kontrol tarihini beklemeden başvurmanız gereken durumlar

• yeniden başlayan ya da artan göğüs ağrısı
• artan nefes darlığı, bacaklarda şişlik
• ateş, yarada akıntı
• uzun süren çarpıntı ya da baş dönmesi
• kapak seslerinde değişiklik

Sık sorulan sorular

Kontrollerimi kalp cerrahına mı, kardiyoloğa mı yaptırmalıyım?

İlk dönem kontroller çoğu zaman ameliyatı yapan ekip tarafından yapılır. Uzun dönem takip genellikle
kardiyolog ile sürdürülür. İki hekimin iletişim hâlinde olması idealdir.

Her kontrolde ekokardiyografi gerekir mi?

Hayır. Ekokardiyografi, ameliyat türüne ve şikâyetlerinize göre belirli aralıklarla yapılır.

Kendimi iyi hissediyorum, kontrole gitmeli miyim?

Evet. Bazı sorunlar belirti vermeden gelişebilir. Kontroller, bunları erken fark etmek için
önemlidir.

Ameliyattan sonra tekrar anjiyografi gerekir mi?

Rutin olarak gerekmez. Şikâyet ya da diğer tetkiklerde bulgu varsa hekim değerlendirir.