Kalp Ameliyatı Öncesi Diş Kontrolü Neden İsteniyor?

Kalp ameliyatına hazırlanan birçok hasta, diş hekimine yönlendirildiğinde şaşırır. Oysa kalp
ameliyatı öncesi diş kontrolü, özellikle kapak ameliyatlarında hazırlığın önemli bir parçasıdır.
Bu yazıda bu kontrolün neden istendiğini, neye bakıldığını ve sürecin nasıl planlandığını anlatıyoruz.

Ağız ile kalp arasındaki bağlantı

Ağız, doğal olarak çok sayıda bakteri barındırır. Sağlıklı bir ağızda bu bakteriler genellikle sorun
yaratmaz. Ancak çürük dişler, iltihaplı diş kökleri ve kanayan diş etleri, bakterilerin kan
dolaşımına geçmesi için bir kapı oluşturabilir.

Kan dolaşımına geçen bakteriler çoğu zaman bağışıklık sistemi tarafından hızla temizlenir. Fakat
hasarlı bir kalp kapağında ya da yeni takılmış bir protez kapakta tutunabilirler. Bu durum
endokardit adı verilen ciddi bir enfeksiyona yol açabilir. Endokardit hakkında
ayrıntılı bilgi için endokardit yazımıza bakabilirsiniz.

Kapak ameliyatı diş enfeksiyonu riskinin en çok önem kazandığı ameliyat türüdür; çünkü yeni kapak
vücuda yerleştirilen yabancı bir maddedir ve enfeksiyon gelişirse tedavisi zordur. Bypass
ameliyatlarında da ağızdaki aktif enfeksiyon odaklarının temizlenmesi, genel enfeksiyon riskini
azaltmak için önerilir.

Diş muayenesinde neye bakılır?

Diş hekimi, ameliyat öncesi değerlendirmede ağızdaki olası enfeksiyon kaynaklarını araştırır:

• derin çürükler ve kök ucunda iltihap (apse)
• ileri diş eti hastalığı ve cep oluşumu
• kırık, kurtarılamayacak durumdaki dişler
• gömülü ve iltihaplanmaya yatkın yirmi yaş dişleri
• protezlerin yol açtığı yaralar

Bu değerlendirmede çoğu zaman panoramik diş röntgeni çekilir. Böylece gözle görülmeyen kök
iltihapları da ortaya çıkarılabilir. Muayene sonucunu yazılı bir rapor olarak almak ve kalp
ekibinize iletmek süreci hızlandırır.

Ameliyat öncesi diş çekimi ne zaman yapılır?

Diş hekimi bir dişin çekilmesi ya da kanal tedavisi gerektiğini belirlerse zamanlama kalp ekibiyle
birlikte planlanır. Bu planlamada şu noktalar dikkate alınır:

• Ameliyatın aciliyeti. Acil ameliyatlarda diş tedavisi beklenmeyebilir; gerekirse
  ameliyattan sonra yapılır.
• İyileşme için süre. Planlı ameliyatlarda, çekim yerinin iyileşmesi için ameliyat
  öncesinde bir süre tanınması tercih edilir.
• Kullanılan ilaçlar. Kan sulandırıcı ya da pıhtı önleyici kullanan hastalarda diş
  çekimi kanama açısından özel dikkat ister. Bu ilaçları kendi başınıza kesmeyin; diş hekiminiz ve
  kalp hekiminiz birlikte karar verir.
• Kalbin genel durumu. Ciddi kapak darlığı gibi durumlarda diş işlemi sırasında
  özel önlemler gerekebilir.

Bazı hastalarda diş işlemi öncesinde koruyucu antibiyotik verilmesi gerekebilir. Bu karar hastanın
kalp durumuna göre hekim tarafından verilir.

Diş kontrolünün faydası ve sınırları

Diş kontrolü enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olur, ancak riski tamamen ortadan kaldırmaz.
Ameliyat sonrası enfeksiyonların birçok farklı kaynağı olabilir. Öte yandan ameliyat öncesi yapılan
kapsamlı diş işlemlerinin de kendi riskleri vardır: kanama, işlem sonrası ağrı ve ameliyatın
ertelenmesi bunlardan bazılarıdır.

Bu nedenle amaç, ağızdaki her şeyi mükemmel hâle getirmek değil, aktif enfeksiyon
kaynaklarını ortadan kaldırmaktır. Estetik amaçlı ya da ertelenebilir işlemler genellikle
iyileşme döneminden sonraya bırakılır.

Muayeneye giderken yanınızda olsun

Diş hekiminin doğru plan yapabilmesi için kalp durumunuzla ilgili temel bilgilere ihtiyacı vardır.
Muayeneye giderken şunları yanınıza almanız işinizi kolaylaştırır:

• kalp hekiminizin yazdığı kısa bir not ya da sevk yazısı
• planlanan ameliyatın türü ve yaklaşık tarihi
• kullandığınız tüm ilaçların listesi, özellikle kan sulandırıcılar
• varsa son kan tahlillerinizin sonuçları

Muayene bittiğinde diş hekiminden, yapılan ve yapılması gereken işlemleri özetleyen yazılı bir
rapor isteyin. Bu rapor kalp ekibinin zamanlama kararını kolaylaştırır. Diş hekiminin kalp
ekibinizle doğrudan iletişim kurması da mümkündür; bunun için hekiminizin iletişim bilgilerini
paylaşabilirsiniz. İki ekip arasındaki iyi iletişim, ameliyatın gereksiz yere ertelenmesini önler.

Ameliyattan sonra ağız bakımı

Diş sağlığı ameliyattan sonra da önemini korur, özellikle protez kapak takılan hastalarda ömür boyu
dikkat gerektirir:

• Günde iki kez dişlerinizi fırçalayın ve diş ipi ya da ara yüz fırçası kullanın.
• Yılda en az bir, tercihen iki kez diş hekimi kontrolüne gidin.
• Diş hekiminize kalp ameliyatı geçirdiğinizi ve kullandığınız ilaçları mutlaka söyleyin.
• Protez kapağınız varsa diş işlemleri öncesinde koruyucu antibiyotik gerekip gerekmediğini
  kalp hekiminize sorun.
• Diş eti kanaması, ağızda şişlik ya da diş ağrısını ertelemeyin.

Protez kapakla ilgili diğer konular için
protez kapak sorunları yazımızı okuyabilirsiniz.

Kimler özellikle dikkatli olmalı?

• kapak ameliyatı olacak ya da daha önce kapak ameliyatı geçirmiş hastalar
• daha önce endokardit geçirmiş kişiler
• diyabeti olan ve diş eti hastalığına yatkın hastalar
• bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar

Sık sorulan sorular

Bypass ameliyatı öncesi de diş kontrolü gerekir mi?

Kapak ameliyatlarında olduğu kadar belirleyici olmasa da bypass öncesi de ağızdaki aktif
enfeksiyonların değerlendirilmesi önerilir. Ekibiniz sizin için gerekli olup olmadığını söyler.

Diş çekiminden kaç gün sonra kalp ameliyatı olunabilir?

Kesin bir süre yoktur. Çekim yerinin durumu, ameliyatın aciliyeti ve kullanılan ilaçlar birlikte
değerlendirilerek karar verilir. Bu zamanlamayı kalp ekibiniz belirler.

Protez dişlerim var, yine de kontrole gitmeli miyim?

Evet. Protezin yol açtığı yaralar ve diş eti sorunları da enfeksiyon kaynağı olabilir. Diş hekimi
protezin uyumunu ve ağız dokularını değerlendirir.

Kan sulandırıcı kullanıyorum, diş çekimi için ilacımı bırakmalı mıyım?

Kendi başınıza bırakmayın. Bu ilaçların kesilmesi pıhtı riskini artırabilir. Diş hekiminiz ve
kalp hekiminiz birlikte en güvenli yolu belirler.